الرئيسية
المنتديات
المشاركات الجديدة
بحث بالمنتديات
الغرف الصوتية
غرفة ٠٠٠٠
ما الجديد
المشاركات الجديدة
جديد مشاركات الحائط
آخر النشاطات
الأعضاء
الزوار الحاليين
مشاركات الحائط الجديدة
البحث عن مشاركات الملف الشخصي
تسجيل الدخول
تسجيل
ما الجديد
البحث
البحث
بحث بالعناوين فقط
بواسطة:
المشاركات الجديدة
بحث بالمنتديات
قائمة
تسجيل الدخول
تسجيل
تثبيت التطبيق
تثبيت
الرئيسية
المنتديات
أرشيف المعهد
دورات المعهد والحلقات المنتهيه
|الحديث الخامس عشر|
تم تعطيل الجافا سكربت. للحصول على تجربة أفضل، الرجاء تمكين الجافا سكربت في المتصفح الخاص بك قبل المتابعة.
أنت تستخدم أحد المتصفحات القديمة. قد لا يتم عرض هذا الموقع أو المواقع الأخرى بشكل صحيح.
يجب عليك ترقية متصفحك أو استخدام
أحد المتصفحات البديلة
.
الرد على الموضوع
الرسالة
<blockquote data-quote="أم أحمد و عبد الرحمان" data-source="post: 58157" data-attributes="member: 2965"><p><strong><span style="font-size: 15px"></span></strong></p><p><strong><span style="font-size: 15px"></span></strong><p style="text-align: right"><strong><span style="font-size: 15px"><p style="text-align: center"><span style="font-size: 12px"><span style="color: Black"><strong><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'">|الحديث الخامس عشر|</span></span></strong></span></span></p></p> <p style="text-align: right"></span></strong></p><p><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-size: 12px"></span></span></strong></p><p> <strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-size: 12px"></span></span></strong></p><p> <strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-size: 12px"></span></span></strong></p><p> <strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-size: 12px"></span></span></strong></p><p><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-size: 12px"></span></span></strong></p><p><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-size: 12px"></span></span></strong><strong><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"> </span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: navy">عن <strong><span style="color: darkred">أبي هُريرةَ</span> </strong>رَضِي اللهُ عَنْهُ، أنَّ رسولَ اللهِ <span style="color: darkgreen">صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ </span>قالَ:</span><span style="color: teal"> <strong>((<span style="color: black">مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ</span>))</strong>.</span> <span style="color: navy">رواه <strong><span style="color: darkred">البخاريُّ</span> و<span style="color: darkred">مسلِم</span></strong><span style="color: darkred">ٌ.</span></span></span></span></p></p> <p style="text-align: center"></span></span></span></span></p></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"></span></span></span></span></p></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"></span></span></span></span></p></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"></span></span></span></span></p></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"></span></span></span></span></p></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"> <span style="font-size: 15px"><p style="text-align: center"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">نشأ العرب في جاهليتهم على بعض القيم الرفيعة ، والخصال الحميدة ، وسادت بينهم حتى صارت جزءاً لا يتجزّأ من شخصيتهم ، يفتخرون بها على من سواهم ، ويسطّرون مآثرها في أشعارهم .</span></span></strong></p></p> <p style="text-align: center"></span><span style="font-size: 15px"></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">وتلك الأخلاق العظيمة التي امتازوا بها ، لم تأت من فراغٍ ، ولكنها نتاج طبيعي من تأثّر أسلافهم بدعوة نبي الله <span style="color: maroon">إبراهيم </span>عليه السلام ، حتى اعتادوا عليها ، وتمسّكوا بها عند معاملتهم للآخرين ، ثم ما لبث فجر الإسلام أن بزغ ، فجاءت تعاليمه لترسي دعائم تلك الأخلاق ، وتعمق جذورها في نفوس المؤمنين ، والتي كان منها : الحث على إكرام الضيف ، والحفاوة به .</span></span></strong></p> <p style="text-align: center"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">إن إكرام الضيف يمثل سمة بارزة للسمو الأخلاقي الذي تدعو إليه تعاليم الشريعة ، والتخلق بها يعدّ مظهرا من مظاهر تمام الإيمان وكماله ، ويكفينا دلالة على ذلك ، قوله صلى الله عليه وسلم في الحديث الذي بين أيدينا : <span style="color: green">( من كان يؤمن بالله واليوم الآخر ، فليكرم ضيفه ) </span></span></span></strong></p></p> <p style="text-align: center"></span></span></span></span></span></p></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">وليس المقصود من الحديث نفي مطلق الإيمان عمّن لم يأت بهذا الخلق - أو غيرها من الخصال المذكورة - ، إنما أريد به المبالغة في الحث على المسارعة في الامتثال لهذه الأوامر ، كما يقول القائل : " إن كنت ابني فأطعني " ، ويعنون بذلك تشجيع الولد على طاعة أبيه ، فهو إذا : تشجيع على التمسك بتلك الفضائل .</span></span></strong></p> <p style="text-align: center"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">وقد وعى المؤمنون في الصدر الأول ذلك جيدا ، وفهموا المراد منه ، فصار للضيافة شأن عظيم في حياتهم ، فلا عجب أن تنقل لنا كتب السير في هذا المضمار من الأمثلة أروعها ، ومن المواقف أسماها ، يأتي في مقدمتها ما رواه الإمام <span style="color: maroon">مسلم </span>رحمه الله أن النبي صلى الله عليه وسلم أتاه ضيف ، فلم يجد ما يضيفه به ، فقال لأصحابه :<span style="color: green"> ( من يضيف هذا الليلة رحمه الله ) </span>فقام رجل من الأنصار فقال : " أنا يا رسول الله " ، فانطلق به إلى رحله ، فقال لامرأته : " هل عندك شيء ؟ " قالت : " لا ، إلا قوت صبياني " ، قال : " فعلّليهم بشيء ، فإذا دخل ضيفنا فأطفيء السراج ، وأريه أنّا نأكل ، فإذا أهوى ليأكل فقومي إلى السراج حتى تطفئيه " ، قال : فقعدوا وأكل الضيف ، فلما أصبح ، غدا على النبي صلى الله عليه وسلم ، فقال :<span style="color: green"> ( قد عجب الله من صنيعكما بضيفكما الليلة ) </span>، إن هذا الموقف العظيم ، وهذا التفاني في إسداء الكرم للضيف ، لثمرة من ثمار إيمانهم العميق بثواب الله وأجره .</span></span></strong></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">وبعد أن عرفنا مكانة الضيافة في منظومة الأخلاق ، وقدرها عند الله ، فإنه يجدر بنا أن نقف وقفة سريعة مع بعض الآداب التي ينبغي مراعاتها في الضيافة ، فمن ذلك : أن يدعو الإنسان لضيـافته الأتقياء والصالحين ، ويتجنب دعوة الفسقة من الناس ، عملا بقول النبي صلى الله عليه وسلم : <span style="color: green">( ولا يأكل طعامك إلا تقي ) </span>، كذلك فإنه يدعو لضيافته دون تمييز بين الفقير والغني ، فإن هذا من التواضع الذي ينبغي أن يتحلّى به المؤمن ، وقد جاء في الحديث : <span style="color: green">( شر الطعام طعام الوليمة ، يدعى لها الأغنياء ويترك الفقراء ) </span>متفق عليه ، فإذا حضر ضيوفه ، يستقبلهم عند بابه ، ويبشّ عند قدومهم ، ويطيب في حديثه معهم ، وقد سئل<span style="color: maroon"> الأوزاعي </span>رحمه الله : " ما إكرام الضيف ؟ " ، قال : " طلاقة الوجه ، وطيب الكلام " ، وقال الشاعر :</span></span></strong></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'"><span style="color: brown">وإني لطلق الوجه للمبتغي القــِرى وإن فنــائي للقــرى لرحيب</span></span></span></strong></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'"><span style="color: brown">أضاحك ضيفي عند إنزال رحلـــه فيخـصب عنـدي والمحل جديب</span></span></span></strong></p></p> <p style="text-align: center"> <p style="text-align: center"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'"><span style="color: brown">وما الخصب للأضياف أن يُكثر القِرى ولكنـما وجه الكــريم خصيب </span></span></span></strong></p></p> <p style="text-align: center"></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">فإذا حضر وقت الطعام ، فإنه يأتيهم بما تسير له ، ولا ينبغي له أن يتكلف ما لايستطيع ؛ فإن هذا مخالف للهدي النبوي ، وفيه أذى وإحراج للضيف من ناحية أخرى ، ومن إكرام الضيف : أن يخرج معه إلى باب الدار عند توديعه ؛ فإن ذلك يشعره بمدى الحفاوة به ، والفرحة بحصول زيارته .</span></span></strong></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">ولئن كان الإسلام قد أولى العناية بحق الضيف على بعده وقلّة حضوره ، فإن اهتمامه بالجار من باب أولى ، وحسبنا دلالة على ذلك : أن الله تعالى قرن الأمر بالإحسان إليه مع الأمر بعبادته سبحانه ، قال تعالى : <span style="color: blue">{ واعبدوا الله ولا تشركوا به شيئا وبالوالدين إحسانا وبذي القربى واليتامى والمساكين والجار ذي القربى والجار الجنب والصاحب بالجنب } </span>( النساء : 36 ) ، وأكد النبي صلى الله عليه وسلم هذا الحق في قوله : <span style="color: green">( ما زال جبريل يوصيني بالجار حتى ظننت أنه سيورثه ) </span>.</span></span></strong></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">ومن هنا كان إيذاء الجار من كبائر الذنوب عند الله عزوجل ، بل هو منافٍ لكمال الإيمان ، وقد روى <span style="color: maroon">البخاري </span>في صحيحه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال : <span style="color: green">( والله لا يؤمن ، والله لا يؤمن ، والله لا يؤمن ) </span>، قيل : "ومن يا رسول الله ؟ " ، قال :<span style="color: green"> ( الذي لا يأمن جاره بوائقه ) </span>، أي لا يسلم من شره وأذاه .</span></span></strong></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">ولاشك أن الإحسان إلى الجار قربة عظيمة إلى الله تعالى ، ومن هنا جعل الإسلام له حقوقا عديدة ، من جملتها : أن يمدّ جسور المحبة بينه وبين جيرانه ، وأن يأتي كل ما من شأنه أن يوطّد هذه العلاقة ، ويزيدها قوة ، فيتعهّده دائما بالزيارة والسؤال عن أحواله ، ويمدّ له يد العون في كل ما يحتاجه ، ويقف معه في الشدائد والنوائب التي قد تصيبه ، ويشاركه في أفراحه التي تسعده .</span></span></strong></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">ومن حقوقه أيضا : أن يستر ما يظهر له من عيوبه ، ويحفظ عينه من النظر في عوراته ، ويتواصل معه بالهدايا بين الحين والآخر ؛ فإن ذلك يزيد الألفة ، ويقوي المحبة ، مهما كانت الهدية قليلة القدْر ، فإن النبي صلى الله عليه وسلم قال : <span style="color: green">( لا تحقرن جارة جارتها ، ولو فرسن شاة ) </span>رواه <span style="color: maroon">البخاري </span>و<span style="color: maroon"> مسلم </span>، والفرسن : هو عظم قليل اللحم .</span></span></strong></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">إن الإحسان إلى الجار ، والكرم مع الضيف ، يعدان من مظاهر التكافل الاجتماعي الذي يدعو إليه الإسلام ، هذا وقد ذكر الحديث شعبة أخرى من شعب الإيمان ، وهي المتمثلة في قوله صلى الله عليه وسلم : <span style="color: green">( من كان يؤمن بالله واليوم الآخر ، فليقل خيرا أو ليصمت ) </span>ففيه دعوة إلى الكلمة الطيبة من ناحية ، ومن ناحية أخرى تحذير من إطلاق اللسان فيما لا يرضي الله تبارك وتعالى .</span></span></strong></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">وقد تظافرت نصوص الكتاب والسنة على بيان خطر هذه الجارحة ، فكم من كلمة أودت بصاحبها في نار جهنم ، وكم من كلمة كانت سببا لدخول الجنة ، وقد ثبت في <span style="color: maroon">البخاري </span>و<span style="color: maroon"> مسلم </span>أن النبي صلى الله عليه وسلم قال : <span style="color: green">( إن العبد ليتكلم بالكلمة ينزل بها في النار أبعد ما بين المشرق والمغرب ) </span>.</span></span></strong></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></p></span></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><strong><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'">وهكذا أيها القارئ الكريم ، يتبين لنا مما سبق بعضا من الجوانب المشرقة والأخلاق الرفيعة ، التي يدعو إليها الإسلام ، ويحث على التمسك بها ، فما أجمل أن نتخلق بها ، ونتخذها نبراسا ينير لنا الطريق .</span></span></strong></p></p> <p style="text-align: center"></span> <span style="font-size: 15px"></span></span></span></span></span></p></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></span></span></span></span></span></p></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></span></span></span></span></span></p></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"></span></span></span></span></span></p></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'"><span style="color: Red">رابط الحفظ</span></span></span></span></span></span></span></p></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'"><span style="color: Red"></span></span></span></span></span></span></span></p></strong></p><p style="text-align: center"><strong><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><span style="font-size: 15px"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'"><span style="color: Red"></span></span> </span></span></span></span></span><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'Arial'"><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Arial Black'"><span style="color: navy"><p style="text-align: center"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'"><span style="color: Red"><strong><a href="http://www.ashefaa.com/7adith/nawawi15.mp3" target="_blank">حفظ</a></strong></span></span></p></p> <p style="text-align: center"></span></span></span></span></p> </p><p></strong></p></blockquote><p></p>
[QUOTE="أم أحمد و عبد الرحمان, post: 58157, member: 2965"] [B][SIZE=4] [/SIZE][/B][RIGHT][B][SIZE=4][CENTER][SIZE=3][COLOR=Black][B][SIZE=3][FONT=Arial Black]|الحديث الخامس عشر|[/FONT][/SIZE][/B][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [/SIZE][/B][/RIGHT] [B][SIZE=4][SIZE=3] [/SIZE][/SIZE][/B][B][CENTER][FONT=Arial][SIZE=3][FONT=Arial Black][COLOR=navy] [CENTER][FONT=Simplified Arabic][SIZE=4][COLOR=navy]عن [B][COLOR=darkred]أبي هُريرةَ[/COLOR] [/B]رَضِي اللهُ عَنْهُ، أنَّ رسولَ اللهِ [COLOR=darkgreen]صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ [/COLOR]قالَ:[/COLOR][COLOR=teal] [B](([COLOR=black]مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ[/COLOR]))[/B].[/COLOR] [COLOR=navy]رواه [B][COLOR=darkred]البخاريُّ[/COLOR] و[COLOR=darkred]مسلِم[/COLOR][/B][COLOR=darkred]ٌ.[/COLOR][/COLOR][/SIZE][/FONT][/CENTER] [SIZE=4][CENTER][B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]نشأ العرب في جاهليتهم على بعض القيم الرفيعة ، والخصال الحميدة ، وسادت بينهم حتى صارت جزءاً لا يتجزّأ من شخصيتهم ، يفتخرون بها على من سواهم ، ويسطّرون مآثرها في أشعارهم .[/FONT][/SIZE][/B][/CENTER] [/SIZE][SIZE=4] [CENTER][B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]وتلك الأخلاق العظيمة التي امتازوا بها ، لم تأت من فراغٍ ، ولكنها نتاج طبيعي من تأثّر أسلافهم بدعوة نبي الله [COLOR=maroon]إبراهيم [/COLOR]عليه السلام ، حتى اعتادوا عليها ، وتمسّكوا بها عند معاملتهم للآخرين ، ثم ما لبث فجر الإسلام أن بزغ ، فجاءت تعاليمه لترسي دعائم تلك الأخلاق ، وتعمق جذورها في نفوس المؤمنين ، والتي كان منها : الحث على إكرام الضيف ، والحفاوة به .[/FONT][/SIZE][/B][/CENTER] [CENTER][B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]إن إكرام الضيف يمثل سمة بارزة للسمو الأخلاقي الذي تدعو إليه تعاليم الشريعة ، والتخلق بها يعدّ مظهرا من مظاهر تمام الإيمان وكماله ، ويكفينا دلالة على ذلك ، قوله صلى الله عليه وسلم في الحديث الذي بين أيدينا : [COLOR=green]( من كان يؤمن بالله واليوم الآخر ، فليكرم ضيفه ) [/COLOR][/FONT][/SIZE][/B][/CENTER] [CENTER][B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]وليس المقصود من الحديث نفي مطلق الإيمان عمّن لم يأت بهذا الخلق - أو غيرها من الخصال المذكورة - ، إنما أريد به المبالغة في الحث على المسارعة في الامتثال لهذه الأوامر ، كما يقول القائل : " إن كنت ابني فأطعني " ، ويعنون بذلك تشجيع الولد على طاعة أبيه ، فهو إذا : تشجيع على التمسك بتلك الفضائل .[/FONT][/SIZE][/B][/CENTER] [CENTER][B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]وقد وعى المؤمنون في الصدر الأول ذلك جيدا ، وفهموا المراد منه ، فصار للضيافة شأن عظيم في حياتهم ، فلا عجب أن تنقل لنا كتب السير في هذا المضمار من الأمثلة أروعها ، ومن المواقف أسماها ، يأتي في مقدمتها ما رواه الإمام [COLOR=maroon]مسلم [/COLOR]رحمه الله أن النبي صلى الله عليه وسلم أتاه ضيف ، فلم يجد ما يضيفه به ، فقال لأصحابه :[COLOR=green] ( من يضيف هذا الليلة رحمه الله ) [/COLOR]فقام رجل من الأنصار فقال : " أنا يا رسول الله " ، فانطلق به إلى رحله ، فقال لامرأته : " هل عندك شيء ؟ " قالت : " لا ، إلا قوت صبياني " ، قال : " فعلّليهم بشيء ، فإذا دخل ضيفنا فأطفيء السراج ، وأريه أنّا نأكل ، فإذا أهوى ليأكل فقومي إلى السراج حتى تطفئيه " ، قال : فقعدوا وأكل الضيف ، فلما أصبح ، غدا على النبي صلى الله عليه وسلم ، فقال :[COLOR=green] ( قد عجب الله من صنيعكما بضيفكما الليلة ) [/COLOR]، إن هذا الموقف العظيم ، وهذا التفاني في إسداء الكرم للضيف ، لثمرة من ثمار إيمانهم العميق بثواب الله وأجره .[/FONT][/SIZE][/B] [B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]وبعد أن عرفنا مكانة الضيافة في منظومة الأخلاق ، وقدرها عند الله ، فإنه يجدر بنا أن نقف وقفة سريعة مع بعض الآداب التي ينبغي مراعاتها في الضيافة ، فمن ذلك : أن يدعو الإنسان لضيـافته الأتقياء والصالحين ، ويتجنب دعوة الفسقة من الناس ، عملا بقول النبي صلى الله عليه وسلم : [COLOR=green]( ولا يأكل طعامك إلا تقي ) [/COLOR]، كذلك فإنه يدعو لضيافته دون تمييز بين الفقير والغني ، فإن هذا من التواضع الذي ينبغي أن يتحلّى به المؤمن ، وقد جاء في الحديث : [COLOR=green]( شر الطعام طعام الوليمة ، يدعى لها الأغنياء ويترك الفقراء ) [/COLOR]متفق عليه ، فإذا حضر ضيوفه ، يستقبلهم عند بابه ، ويبشّ عند قدومهم ، ويطيب في حديثه معهم ، وقد سئل[COLOR=maroon] الأوزاعي [/COLOR]رحمه الله : " ما إكرام الضيف ؟ " ، قال : " طلاقة الوجه ، وطيب الكلام " ، وقال الشاعر :[/FONT][/SIZE][/B] [B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic][COLOR=brown]وإني لطلق الوجه للمبتغي القــِرى وإن فنــائي للقــرى لرحيب[/COLOR][/FONT][/SIZE][/B] [CENTER][B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic][COLOR=brown]أضاحك ضيفي عند إنزال رحلـــه فيخـصب عنـدي والمحل جديب[/COLOR][/FONT][/SIZE][/B][/CENTER] [CENTER][B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic][COLOR=brown]وما الخصب للأضياف أن يُكثر القِرى ولكنـما وجه الكــريم خصيب [/COLOR][/FONT][/SIZE][/B][/CENTER] [B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]فإذا حضر وقت الطعام ، فإنه يأتيهم بما تسير له ، ولا ينبغي له أن يتكلف ما لايستطيع ؛ فإن هذا مخالف للهدي النبوي ، وفيه أذى وإحراج للضيف من ناحية أخرى ، ومن إكرام الضيف : أن يخرج معه إلى باب الدار عند توديعه ؛ فإن ذلك يشعره بمدى الحفاوة به ، والفرحة بحصول زيارته .[/FONT][/SIZE][/B] [B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]ولئن كان الإسلام قد أولى العناية بحق الضيف على بعده وقلّة حضوره ، فإن اهتمامه بالجار من باب أولى ، وحسبنا دلالة على ذلك : أن الله تعالى قرن الأمر بالإحسان إليه مع الأمر بعبادته سبحانه ، قال تعالى : [COLOR=blue]{ واعبدوا الله ولا تشركوا به شيئا وبالوالدين إحسانا وبذي القربى واليتامى والمساكين والجار ذي القربى والجار الجنب والصاحب بالجنب } [/COLOR]( النساء : 36 ) ، وأكد النبي صلى الله عليه وسلم هذا الحق في قوله : [COLOR=green]( ما زال جبريل يوصيني بالجار حتى ظننت أنه سيورثه ) [/COLOR].[/FONT][/SIZE][/B] [B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]ومن هنا كان إيذاء الجار من كبائر الذنوب عند الله عزوجل ، بل هو منافٍ لكمال الإيمان ، وقد روى [COLOR=maroon]البخاري [/COLOR]في صحيحه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال : [COLOR=green]( والله لا يؤمن ، والله لا يؤمن ، والله لا يؤمن ) [/COLOR]، قيل : "ومن يا رسول الله ؟ " ، قال :[COLOR=green] ( الذي لا يأمن جاره بوائقه ) [/COLOR]، أي لا يسلم من شره وأذاه .[/FONT][/SIZE][/B] [B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]ولاشك أن الإحسان إلى الجار قربة عظيمة إلى الله تعالى ، ومن هنا جعل الإسلام له حقوقا عديدة ، من جملتها : أن يمدّ جسور المحبة بينه وبين جيرانه ، وأن يأتي كل ما من شأنه أن يوطّد هذه العلاقة ، ويزيدها قوة ، فيتعهّده دائما بالزيارة والسؤال عن أحواله ، ويمدّ له يد العون في كل ما يحتاجه ، ويقف معه في الشدائد والنوائب التي قد تصيبه ، ويشاركه في أفراحه التي تسعده .[/FONT][/SIZE][/B] [B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]ومن حقوقه أيضا : أن يستر ما يظهر له من عيوبه ، ويحفظ عينه من النظر في عوراته ، ويتواصل معه بالهدايا بين الحين والآخر ؛ فإن ذلك يزيد الألفة ، ويقوي المحبة ، مهما كانت الهدية قليلة القدْر ، فإن النبي صلى الله عليه وسلم قال : [COLOR=green]( لا تحقرن جارة جارتها ، ولو فرسن شاة ) [/COLOR]رواه [COLOR=maroon]البخاري [/COLOR]و[COLOR=maroon] مسلم [/COLOR]، والفرسن : هو عظم قليل اللحم .[/FONT][/SIZE][/B] [B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]إن الإحسان إلى الجار ، والكرم مع الضيف ، يعدان من مظاهر التكافل الاجتماعي الذي يدعو إليه الإسلام ، هذا وقد ذكر الحديث شعبة أخرى من شعب الإيمان ، وهي المتمثلة في قوله صلى الله عليه وسلم : [COLOR=green]( من كان يؤمن بالله واليوم الآخر ، فليقل خيرا أو ليصمت ) [/COLOR]ففيه دعوة إلى الكلمة الطيبة من ناحية ، ومن ناحية أخرى تحذير من إطلاق اللسان فيما لا يرضي الله تبارك وتعالى .[/FONT][/SIZE][/B] [B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]وقد تظافرت نصوص الكتاب والسنة على بيان خطر هذه الجارحة ، فكم من كلمة أودت بصاحبها في نار جهنم ، وكم من كلمة كانت سببا لدخول الجنة ، وقد ثبت في [COLOR=maroon]البخاري [/COLOR]و[COLOR=maroon] مسلم [/COLOR]أن النبي صلى الله عليه وسلم قال : [COLOR=green]( إن العبد ليتكلم بالكلمة ينزل بها في النار أبعد ما بين المشرق والمغرب ) [/COLOR].[/FONT][/SIZE][/B] [B][SIZE=4][FONT=Simplified Arabic]وهكذا أيها القارئ الكريم ، يتبين لنا مما سبق بعضا من الجوانب المشرقة والأخلاق الرفيعة ، التي يدعو إليها الإسلام ، ويحث على التمسك بها ، فما أجمل أن نتخلق بها ، ونتخذها نبراسا ينير لنا الطريق .[/FONT][/SIZE][/B][/CENTER] [/SIZE] [SIZE=4] [FONT=Simplified Arabic][COLOR=Red]رابط الحفظ [/COLOR][/FONT] [/SIZE][/COLOR][/FONT][/SIZE][/FONT][CENTER][FONT=Arial][SIZE=3][FONT=Arial Black][COLOR=navy][CENTER][FONT=Simplified Arabic][COLOR=Red][B][URL="http://www.ashefaa.com/7adith/nawawi15.mp3"]حفظ[/URL][/B][/COLOR][/FONT][/CENTER] [/COLOR][/FONT][/SIZE][/FONT][/CENTER] [/CENTER] [/B] [/QUOTE]
الإسم
التحقق
اكتب معهد الماهر
رد
الرئيسية
المنتديات
أرشيف المعهد
دورات المعهد والحلقات المنتهيه
|الحديث الخامس عشر|