الرئيسية
المنتديات
المشاركات الجديدة
بحث بالمنتديات
الغرف الصوتية
غرفة ٠٠٠٠
ما الجديد
المشاركات الجديدة
جديد مشاركات الحائط
آخر النشاطات
الأعضاء
الزوار الحاليين
مشاركات الحائط الجديدة
البحث عن مشاركات الملف الشخصي
تسجيل الدخول
تسجيل
ما الجديد
البحث
البحث
بحث بالعناوين فقط
بواسطة:
المشاركات الجديدة
بحث بالمنتديات
قائمة
تسجيل الدخول
تسجيل
تثبيت التطبيق
تثبيت
الرئيسية
المنتديات
القسم الثقافي
ركن اللغة العربية
بصمتك في تعزيز الصمت
تم تعطيل الجافا سكربت. للحصول على تجربة أفضل، الرجاء تمكين الجافا سكربت في المتصفح الخاص بك قبل المتابعة.
أنت تستخدم أحد المتصفحات القديمة. قد لا يتم عرض هذا الموقع أو المواقع الأخرى بشكل صحيح.
يجب عليك ترقية متصفحك أو استخدام
أحد المتصفحات البديلة
.
الرد على الموضوع
الرسالة
<blockquote data-quote="أمة اللطيف" data-source="post: 15973" data-attributes="member: 13"><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"></span></p> <p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الحمد </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">لله وحده، والصلاة والسلام على من لا نبي بعده،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وعلى </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">آله وصحبه أجمعين، ومن تبعهم بإحسان إلى يوم </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الدين،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أما</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">بعد</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">عن </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">عبدالله بن عمرو رضي الله عنهما،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال رسول الله صلى الله عليه وسلم</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">"</span></span><span style="font-family: 'Fanan'"><span style="color: royalblue">من صَمَتَ نجا</span></span><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">".</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رواه </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الترمذي واحمد وصححه الألباني</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رسول الله صلى الله عليه وسلم</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">"</span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">عليك بُحسن الخلُق، وطول الصمت،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">فوالذي نفسي بيده، ما تجمَّل الخلائق </span><span style="font-family: 'Fanan'">بمثلهما</span></span><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">".</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رواه </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الترمذي</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">خلق غفل </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">عنه الكثير من الناس به الوقاية من السوء </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">إنه</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 22px"><span style="color: royalblue"><u><span style="font-family: 'Fanan'">الصمت</span></u></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'"><span style="color: royalblue">الصمــت زيـن</span> </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">والسـكوت سـلامة *** فإذا نطقت </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فلا <span style="color: royalblue">تكــن </span></span></span><span style="font-family: 'Fanan'"><span style="color: royalblue">مكثـاراً</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فـإذا </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">نــدمت على ســكوتك </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">مـرة *** فلتندمـن علـى </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الكلام </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">مـراراً</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">من نعم </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الله علينا ان انعم علينا باللسان له مجال واسع في الخير</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وله </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">مجال اكبر في الشر</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">عن أبي </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أمامة رضي الله عنه قال: قال عقبة بن عامر رضي الله عنه</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قلت </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">يا رسول الله <span style="color: royalblue">ما النجاة؟</span></span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: "</span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">أملِك عليك لسانك وليسعك بيتك، وابكِ على </span><span style="font-family: 'Fanan'">خطيئتكَ</span></span><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">"</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رواه </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الترمذي واحمد وصححه الالباني</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وعن أنس </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وسلم</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: "</span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">لا يستقيم إيمان عبدٍ حتى يستقيم قلبه ولا يستقيم قلبه حتى </span><span style="font-family: 'Fanan'">يستقيم لسانه</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">ولا يدخل الجنة رجلٌ لا يأمن جاره </span><span style="font-family: 'Fanan'">بوائقه</span></span><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">".</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رواه </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أحمد وغيره</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">النووي: وينبغي لمن أراد النطق بكلمة أو كلام، أن </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">يتدبره </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">في نفسه قبل </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">نطقه،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فإن </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">ظهرت مصلحته تكلم، وإلا أمسك</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'"> .</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وفسر</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الحافظ ابن حجر حفظ اللسان بالامتناع عن النطق بما لا يسوغ </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">شرعاً،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">مما لا</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">حاجة للمتكلم به</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">إن الضابط الأساسي لحفظ </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">اللسان هو عدم التسرع في الكلام،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">والتدبر والتفكر قبل إخراج </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الكلمة، وعليه أن يزن الكلمة في ميزان الشرع،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وأن تكون ضمن حدود المصلحة </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الشرعية، وإلا فليكف عن الكلام</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وليلزم الصمت فإنه نجاة له </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وخير</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">ولذلك </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">جاء في الحديث</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: "</span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">فكفّ لسانك إلا من </span><span style="font-family: 'Fanan'">الخير</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">".</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رواه أحمد</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وهنا </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">مجموعة من الاحاديث التي تحث على خلق الصمت</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">حَدِيثُ </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أَنَسٍ فَأَخْرَجَهُ ابْنُ أَبِي الدُّنْيَا وَالطَّبَرَانِيُّ </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وَالْبَزَّارُ</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وَأَبِي </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">يَعْلَى بِإِسْنَادٍ جَيِّدٍ رُوَاتُهُ ثِقَاتٌ ،</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وَلَفْظُ أَبِي </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">يَعْلَى قَالَ</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'"> :</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">" </span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">لَقِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ </span><span style="font-family: 'Fanan'">عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا ذَرٍّ فَقَالَ</span><span style="font-family: 'Arial'"> :</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">يَا أَبَا ذَرٍّ ، أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى </span><span style="font-family: 'Fanan'">خَصْلَتَيْنِ هُمَا أَخَفُّ عَلَى الظَّهْرِ وَأَثْقَلُ فِي الْمِيزَانِ مِنْ </span><span style="font-family: 'Fanan'">غَيْرِهِمَا ،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">قَالَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ</span><span style="font-family: 'Arial'"> : </span><span style="font-family: 'Fanan'">عَلَيْكَ بِحُسْنِ الْخُلُقِ وَطُولِ الصَّمْتِ ،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">فَوَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا عَمِلَ </span><span style="font-family: 'Fanan'">الْخَلَائِقُ بِمِثْلِهِمَا</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">"</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقَوْلُه صَلَّى اللَّهُ </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">عَلَيْهِ وَسَلَّمَ</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'"> :</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">" </span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ</span><span style="font-family: 'Fanan'">لِيَصْمُتْ ،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ</span><span style="font-family: 'Fanan'">فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ ،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ </span><span style="font-family: 'Fanan'">الْآخِرِ</span><span style="font-family: 'Fanan'">فَلْيُكْرِمْ </span><span style="font-family: 'Fanan'">ضَيْفَهُ</span></span><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">"</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رواه مسلم</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال رسول الله صلى الله عليه وسلم</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">"</span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">من صَمَتَ </span><span style="font-family: 'Fanan'">نجا</span></span><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">".</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رواه </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الترمذي واحمد وصححه الألباني</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رسول الله صلى الله عليه وسلم</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">"</span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">عليك بُحسن الخلُق، وطول الصمت،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">فوالذي نفسي بيده، ما تجمَّل الخلائق </span><span style="font-family: 'Fanan'">بمثلهما</span></span><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">".</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رواه </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الترمذي</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">أن </span><span style="font-family: 'Fanan'">الكلام له أربعة أقسام</span><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">1 </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قسم هو <span style="color: royalblue">ضررٌ محض</span></span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.2 </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقسم هو <span style="color: royalblue">نفع </span></span></span><span style="font-family: 'Fanan'"><span style="color: royalblue">محض</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.3 </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقسم هو <span style="color: royalblue">ضررٌ </span></span></span><span style="font-family: 'Fanan'"><span style="color: royalblue">ومنفعة</span></span><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.4</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قسم ليس فيه <span style="color: royalblue">ضررٌ </span></span></span><span style="font-family: 'Fanan'"><span style="color: royalblue">ولا منفعة</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أما الذي هو ضرر محض </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فلا بد من السكوت </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">عنه،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وكذلك ما فيه ضرر ومنفعة لا تفي </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">بالضرر</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وأما</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">ما لا منفعة فيه ولا ضرر فهو فُضُول ،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">والاشتغال به تضييع زمان، وهو عين </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الخسران،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فلا</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">يبقى إلا القسم الرابع؛ فقد سقط ثلاثة أرباع الكلام وبقي رُبع،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وهذا </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الربع فيه خطر، إذ يمتزجُ بما فيه إثم، من دقيق الرياء</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">والتصنُّع والغيبة وتزكية النفس، وفضول الكلام، امتزاجًا يخفى </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">دركُه،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فيكون الإنسان به </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">مخاطرًا</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><p style="text-align: center"><img src="http://www.lakii.com/vb/images/signline2010.gif" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /></p> </p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">دعونا نتعلم الصمت كما تعلمه </span><span style="font-family: 'Fanan'">الأسلاف</span><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">مورّق العجْلي رحمه الله: تعلمت الصمتَ في عشر سنين،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وما</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قلتُ شيئًا قط -إذا غضبتُ- أندمُ عليه إذا زال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">غضبي</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">إبراهيم بن أدهم</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال أبو إسحاق </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الفزراي</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">كان </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">إبراهيم بن أدهم رحمه الله يطيل السكوت،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فإذا </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">تكلم ربَّما انبسط. قال: فأطال ذات يومٍ السكوت، فقلتُ: لو تكلَّمتَ؟</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فقال: الكلام على أربعة وُجوه: فمن الكلام كلامٌ ترجو منفعته، وتخشى </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">عاقبته،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">والفضل في هذا: السلامة منه. ومن الكلام كلام لا ترجو منفعته ولا</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">تخشى عاقبته،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فأقلُّ ما لك في تركه خِفَّة المؤنة على بدنك ولسانك</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">ومن </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الكلام كلام لا ترجو منفعته وتأمن عاقبته، فهذا قد كفي العاقل مؤنته</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">ومن </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الكلام كلام ترجو منفعته وتأمن عاقبته، فهذا الذي يجب عليك نشره</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">خلف بن تميم: فقلتُ لأبي إسحاق: أراهُ قد أسقط ثلاثة أرباع </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الكلام؟</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">نعم</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">عن </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أم حبيب زوج النبي صلى الله عليه وسلم </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قالت</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رسول الله صلى الله عليه وسلم</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">"</span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">كل كلام ابن آدم عليه لا له، إلا أمرٌ</span><span style="font-family: 'Fanan'">بالمعروف، أو نهي عن منكر، أو ذكر الله</span></span><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">".</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رواه الترمذي</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">محمد بن النضر الحارثي: كان يقال: كثرة الكلام تذهب </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">بالوقار</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">محارب: صحبنا القاسم بن عبد الرحمن، فغلبنا بطول الصمت،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وسخاء النفس، وكثرة</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الصلاة</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وعن </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الأعمش عن إبراهيم قال: كانوا يجلسون فأطولهم سكوتًا أفضلهم في</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أنفسهم</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فضيل بن عياض رحمه الله: ما حجٌّ ولا رباطٌ ولا اجتهاد أشد من حبس </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">اللسان،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">ولو </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أصبحت يُهمُّك لسانُك أصبحتَ في غمٍّ شديد</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رحمه الله: سجن اللسان سجن المؤمن، وليس أحد أشدَّ غمًّا ممن سجن </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">لسانه</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وعن </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">عمر بن عبد العزيز قال: إذا رأيتم الرجل يُطيل الصمت ويهرب من</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الناس،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فاقتربوا منه؛ فإنه يُلَقَّن </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الحكمة</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رجل لعبد الله بن المبارك رحمه الله: ربما أردتُ أن أتكلَّمَ بكلام </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">حسن،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أو</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أُحدِّث بحديث فأسكتُ، أريد أن أُعوِّد نفس </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">السكوت</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">تُؤجَرُ في ذلك وتشرُف به</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">عبد الله بن أبي زكريا: عالجتُ الصمت عشرين سنة،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فلم </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أقدر منه على ما أريد</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وعن </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">مسلم بن زياد قال: كان عبد الله بن أبي زكريا لا يكاد أن يتكلَّم حتى </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">يُسأل،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وكان </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">من أبشِّ الناس وأكثرهم تبسُّمًا</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">خارجة بن مصعب: صحبت ابن عون ثنتي عشرة</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">سنة،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فما</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رأيته تكلّم بكلمة كتبها عليه الكرامُ </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الكاتبون</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال محمد بن واسع لمالك بن دينار: يا أبا يحيى،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">حفظ اللسان أشدُّ على الناس من حفظ الدينار </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">والدرهم</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فالأصل هو الصمت والكف عن </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الكلام إلا بالخير</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'"> .</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فعلينا أن نحطاط ونحذر </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وأن ننتبه ونتيقظ في حفظ لساننا</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وألا ندع أنفسنا على </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">هواها، فيقع فيما يلجئه إلى الاعتذار ،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقد كان من وصيته صلى </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الله عليه وسلم لرجل قال له</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">عظني وأوجز قال له صلى </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الله عليه وسلم</span></span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">"</span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">إذا قمت في صلاتك فصل صلاة مودع، ولا تكلّم بكلام تعتذر منه </span><span style="font-family: 'Fanan'">غداّ،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">وأجمع الإياس مما في أيدي </span><span style="font-family: 'Fanan'">الناس</span></span><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">".</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رواه ابن ماجه</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقد كان صحابة رسول </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الله صلى الله عليه وسلم يحذرون من الكلام </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">المباح</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">خشية الوقوع في الكلام </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">المحظور مبالغة منهم في حفظ ألسنتهم،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">واحتياطاً لدينهم، وهذا</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">من ورعهم رضي الله عنهم، لذلك كانوا يقولون</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">"</span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">كنّا نتقي الكلام والانبساط إلى نسائنا على عهد النبي صلى الله</span><span style="font-family: 'Fanan'">عليه وسلم</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">هيبة أن ينـزل فينا شيء فلما توفي النبي صلى الله عليه وسلم </span><span style="font-family: 'Fanan'">تكلمنا وانبسطنا</span></span><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">".</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رواه </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">البخاري</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">وايضا من أفات اللسان التحدث بكل ما يسمع</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">حيث لايعرف صدق او كذب الكلام المذكور</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">للحديث عن </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أبي هريرة</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">، قال : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'"> :</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">" </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'"><span style="color: royalblue">كفى بالمرء إثما أن يحدث بكل ما سمع</span></span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'"> " .</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رواه مسلم</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وعن جابر بن عبدالله رضي الله عنهما،</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: </span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">"</span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">إن من </span><span style="font-family: 'Fanan'">أحبكم إليَّ وأقربكم مجلساً يوم القيامة أحاسنكم أخلاقاً،</span><span style="font-family: 'Fanan'">وإن أبغضكم إليَّ وأبعدكم مني مجلساً يوم القيامة،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">الثرثارون، والمتشدقون،</span><span style="font-family: 'Fanan'">والمتفيقهون</span><span style="font-family: 'Arial'">". </span><span style="font-family: 'Fanan'">قالوا: يا رسول </span><span style="font-family: 'Fanan'">الله قد علمنا الثرثارون والمتشدقون فما المتفيقهون؟</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">قال: "المتكبرون</span><span style="font-family: 'Arial'">".</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">رواه الترمذي وصححه</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الالباني</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><u><span style="font-family: 'Fanan'"><span style="color: royalblue">الثرثار المتشدق</span></span></u><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: royalblue">:</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">كثير الكلام، والثرثرة في الكلام،</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الكثرة والترديد</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">قال أبو هريرة رضي الله عنه</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: </span></span><span style="color: royalblue"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">لا خير في فضول </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الكلام</span></span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال عمر بن الخطاب رضي الله عنه</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: </span></span><span style="color: royalblue"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">من كثر كلامه </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">كثر سقطه</span></span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: royalblue">.</span></span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال ابن القاسم: سمعت مالكاً يقول</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: </span></span><span style="color: royalblue"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">لا خير في</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">كثرة الكلام،</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">واعتبر ذلك بالنساء والصبيان،</span></span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">أعمالهم أبدا يتكلمون ولا</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">يصمتون</span></span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال الآخر</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'"> : </span></span><span style="color: royalblue"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">يموت الفتى من عثرةٍ بلسانه وليس</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">يموتُ المرء من عثرة الرِّجل</span></span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فعثرتُهُ من</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فِيهِ ترمي برأسه وعثرتُهُ بالرِّجل تبرا على </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">مهـل</span></span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">.</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وعن الحسن رضي الله عنه قال</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: </span></span><span style="color: royalblue"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">من كثر قالُهُ كثرت</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">ذنوبه ومن كثر كلامه كثر كذبه </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">ومن ساء خلُقُه عذب </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">نفسه</span></span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: royalblue">.</span> </span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">يقول الشافعي</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">:</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">قالوا سكت وقد خوصمت قلت لهم *** إن</span><span style="font-family: 'Fanan'">الجواب لباب الشر مفتاح</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">والصمت عن جاهل أو أحمق شرف *** وفيه</span><span style="font-family: 'Fanan'">أيضا لصون العرض إصلاح</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">أما ترى الأسد تُخشى وهي صامتة *** والكلب</span><span style="font-family: 'Fanan'">يخسى بخوف وهو نباح</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وأخيرا ياعبدالله احفظوا لسانكم ولاتكثروا</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الكلام حتى لو كنتم صادقين وعندكم الخبر اليقين ،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">لاتتسيدوا المجالس بكثرة الحديث ولاتنقلوا</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">كل ماتسمعون فما مدح رجل واثني عليه بكثرة كلامه</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">إنما هي الأفعال وقديما قالوا</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'"> " </span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">ان كثرة الكلام تذهب </span><span style="font-family: 'Fanan'">الوقار</span></span><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">."</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال علي ابن ابي طالب رضي الله عنه</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: "</span></span><span style="font-family: 'Fanan'"><span style="color: royalblue">إذا تم العقل نقص الكلام</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">"</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">،</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وقال</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Arial'">: "</span></span><span style="color: royalblue"><span style="font-family: 'Fanan'">بكثرة الصمت </span><span style="font-family: 'Fanan'">تكون الهيبة</span></span><span style="font-family: 'Arial'"><span style="color: #cc0099">". </span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فإذا اكثرتم الكلام فاعلموا انه لاوقار له غالباً</span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">،</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">فما أجمل </span></span><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">الرزانة والصمت</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><span style="font-size: 18px"><span style="color: #cc0099"><span style="font-family: 'Fanan'">وصلى اللهم على محمد وعلى ال محمد واصحابة اجمعين</span></span></span></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p style="text-align: center"><p style="text-align: center"><p style="text-align: center"><span style="color: darkorchid"><span style="font-family: 'AGA Sindibad Regular'"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'AGA Sindibad Regular'"><span style="color: #0066cc"><a href="http://www.lakii.com/vb/redirector.php?url=http%3A%2F%2Fqomsan1.blogspot.com%2F" target="_blank"><u>مدونة بُستان الرُميثاء</u></a></span></span></span></span></span></p> </p></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p><p style="text-align: center"><p style="text-align: center"><a href="http://www.lakii.com/vb/showthread.php?t=733424" target="_blank"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: #000000"><u>✿✿الصمــت زيـن والسـكوت سـلامة ✿✿ " بصمتك في تعزيز الاخلاق "</u></span></span></span></a> </p></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p><p style="text-align: center"><a href="http://www.lakii.com/vb/showthread.php?t=731148" target="_blank"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: #000000"><u>// ** // آهٍ ياغربتي آهٍ يا غربتي // ** //</u></span></span></span></a> </p></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p><p style="text-align: center"><a href="http://www.lakii.com/vb/showthread.php?t=726423" target="_blank"><span style="font-family: 'Simplified Arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: #000000"><u>★ ★ بصمتكِ في تعزيزِ الأخلاق★ ★</u></span></span></span></a></p> </p></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p> <p style="text-align: center"></p><p></p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="color: darkgreen">الموضوع منقول للأمانة أعجبني كثيرا فآثرت به معهدي الحبيب</span></span></p></blockquote><p></p>
[QUOTE="أمة اللطيف, post: 15973, member: 13"] [CENTER][SIZE=5] [/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الحمد [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]لله وحده، والصلاة والسلام على من لا نبي بعده،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وعلى [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]آله وصحبه أجمعين، ومن تبعهم بإحسان إلى يوم [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الدين،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أما[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]بعد[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]عن [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]عبدالله بن عمرو رضي الله عنهما،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال رسول الله صلى الله عليه وسلم[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]"[/FONT][/COLOR][FONT=Fanan][COLOR=royalblue]من صَمَتَ نجا[/COLOR][/FONT][FONT=Arial][COLOR=#cc0099]".[/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رواه [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الترمذي واحمد وصححه الألباني[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رسول الله صلى الله عليه وسلم[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]"[/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]عليك بُحسن الخلُق، وطول الصمت،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]فوالذي نفسي بيده، ما تجمَّل الخلائق [/FONT][FONT=Fanan]بمثلهما[/FONT][/COLOR][FONT=Arial][COLOR=#cc0099]".[/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رواه [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الترمذي[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]خلق غفل [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]عنه الكثير من الناس به الوقاية من السوء [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]إنه[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=6][COLOR=royalblue][U][FONT=Fanan]الصمت[/FONT][/U][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan][COLOR=royalblue]الصمــت زيـن[/COLOR] [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]والسـكوت سـلامة *** فإذا نطقت [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فلا [COLOR=royalblue]تكــن [/COLOR][/FONT][/COLOR][FONT=Fanan][COLOR=royalblue]مكثـاراً[/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فـإذا [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]نــدمت على ســكوتك [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]مـرة *** فلتندمـن علـى [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الكلام [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]مـراراً[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]من نعم [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الله علينا ان انعم علينا باللسان له مجال واسع في الخير[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وله [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]مجال اكبر في الشر[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]عن أبي [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أمامة رضي الله عنه قال: قال عقبة بن عامر رضي الله عنه[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قلت [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]يا رسول الله [COLOR=royalblue]ما النجاة؟[/COLOR][/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: "[/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]أملِك عليك لسانك وليسعك بيتك، وابكِ على [/FONT][FONT=Fanan]خطيئتكَ[/FONT][/COLOR][FONT=Arial][COLOR=#cc0099]"[/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رواه [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الترمذي واحمد وصححه الالباني[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وعن أنس [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وسلم[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: "[/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]لا يستقيم إيمان عبدٍ حتى يستقيم قلبه ولا يستقيم قلبه حتى [/FONT][FONT=Fanan]يستقيم لسانه[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]ولا يدخل الجنة رجلٌ لا يأمن جاره [/FONT][FONT=Fanan]بوائقه[/FONT][/COLOR][FONT=Arial][COLOR=#cc0099]".[/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رواه [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أحمد وغيره[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]النووي: وينبغي لمن أراد النطق بكلمة أو كلام، أن [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]يتدبره [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]في نفسه قبل [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]نطقه،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فإن [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]ظهرت مصلحته تكلم، وإلا أمسك[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial] .[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وفسر[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الحافظ ابن حجر حفظ اللسان بالامتناع عن النطق بما لا يسوغ [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]شرعاً،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]مما لا[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]حاجة للمتكلم به[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]إن الضابط الأساسي لحفظ [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]اللسان هو عدم التسرع في الكلام،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]والتدبر والتفكر قبل إخراج [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الكلمة، وعليه أن يزن الكلمة في ميزان الشرع،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وأن تكون ضمن حدود المصلحة [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الشرعية، وإلا فليكف عن الكلام[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وليلزم الصمت فإنه نجاة له [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وخير[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]ولذلك [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]جاء في الحديث[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: "[/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]فكفّ لسانك إلا من [/FONT][FONT=Fanan]الخير[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]".[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رواه أحمد[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وهنا [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]مجموعة من الاحاديث التي تحث على خلق الصمت[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]حَدِيثُ [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أَنَسٍ فَأَخْرَجَهُ ابْنُ أَبِي الدُّنْيَا وَالطَّبَرَانِيُّ [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وَالْبَزَّارُ[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وَأَبِي [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]يَعْلَى بِإِسْنَادٍ جَيِّدٍ رُوَاتُهُ ثِقَاتٌ ،[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وَلَفْظُ أَبِي [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]يَعْلَى قَالَ[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial] :[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]" [/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]لَقِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ [/FONT][FONT=Fanan]عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا ذَرٍّ فَقَالَ[/FONT][FONT=Arial] :[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]يَا أَبَا ذَرٍّ ، أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى [/FONT][FONT=Fanan]خَصْلَتَيْنِ هُمَا أَخَفُّ عَلَى الظَّهْرِ وَأَثْقَلُ فِي الْمِيزَانِ مِنْ [/FONT][FONT=Fanan]غَيْرِهِمَا ،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]قَالَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ[/FONT][FONT=Arial] : [/FONT][FONT=Fanan]عَلَيْكَ بِحُسْنِ الْخُلُقِ وَطُولِ الصَّمْتِ ،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]فَوَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا عَمِلَ [/FONT][FONT=Fanan]الْخَلَائِقُ بِمِثْلِهِمَا[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]"[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقَوْلُه صَلَّى اللَّهُ [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]عَلَيْهِ وَسَلَّمَ[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial] :[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]" [/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ[/FONT][FONT=Fanan]لِيَصْمُتْ ،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ[/FONT][FONT=Fanan]فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ ،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ [/FONT][FONT=Fanan]الْآخِرِ[/FONT][FONT=Fanan]فَلْيُكْرِمْ [/FONT][FONT=Fanan]ضَيْفَهُ[/FONT][/COLOR][FONT=Arial][COLOR=#cc0099]"[/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رواه مسلم[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال رسول الله صلى الله عليه وسلم[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]"[/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]من صَمَتَ [/FONT][FONT=Fanan]نجا[/FONT][/COLOR][FONT=Arial][COLOR=#cc0099]".[/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رواه [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الترمذي واحمد وصححه الألباني[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رسول الله صلى الله عليه وسلم[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]"[/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]عليك بُحسن الخلُق، وطول الصمت،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]فوالذي نفسي بيده، ما تجمَّل الخلائق [/FONT][FONT=Fanan]بمثلهما[/FONT][/COLOR][FONT=Arial][COLOR=#cc0099]".[/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رواه [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الترمذي[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]أن [/FONT][FONT=Fanan]الكلام له أربعة أقسام[/FONT][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]1 [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قسم هو [COLOR=royalblue]ضررٌ محض[/COLOR][/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].2 [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقسم هو [COLOR=royalblue]نفع [/COLOR][/FONT][/COLOR][FONT=Fanan][COLOR=royalblue]محض[/COLOR][/FONT][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].3 [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقسم هو [COLOR=royalblue]ضررٌ [/COLOR][/FONT][/COLOR][FONT=Fanan][COLOR=royalblue]ومنفعة[/COLOR][/FONT][FONT=Arial][COLOR=#cc0099].[/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].4[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قسم ليس فيه [COLOR=royalblue]ضررٌ [/COLOR][/FONT][/COLOR][FONT=Fanan][COLOR=royalblue]ولا منفعة[/COLOR][/FONT][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أما الذي هو ضرر محض [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فلا بد من السكوت [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]عنه،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وكذلك ما فيه ضرر ومنفعة لا تفي [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]بالضرر[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وأما[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]ما لا منفعة فيه ولا ضرر فهو فُضُول ،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]والاشتغال به تضييع زمان، وهو عين [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الخسران،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فلا[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]يبقى إلا القسم الرابع؛ فقد سقط ثلاثة أرباع الكلام وبقي رُبع،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وهذا [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الربع فيه خطر، إذ يمتزجُ بما فيه إثم، من دقيق الرياء[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]والتصنُّع والغيبة وتزكية النفس، وفضول الكلام، امتزاجًا يخفى [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]دركُه،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فيكون الإنسان به [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]مخاطرًا[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][CENTER][IMG]http://www.lakii.com/vb/images/signline2010.gif[/IMG][/CENTER] [/CENTER] [CENTER] [/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]دعونا نتعلم الصمت كما تعلمه [/FONT][FONT=Fanan]الأسلاف[/FONT][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]مورّق العجْلي رحمه الله: تعلمت الصمتَ في عشر سنين،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وما[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قلتُ شيئًا قط -إذا غضبتُ- أندمُ عليه إذا زال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]غضبي[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]إبراهيم بن أدهم[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال أبو إسحاق [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الفزراي[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]كان [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]إبراهيم بن أدهم رحمه الله يطيل السكوت،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فإذا [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]تكلم ربَّما انبسط. قال: فأطال ذات يومٍ السكوت، فقلتُ: لو تكلَّمتَ؟[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فقال: الكلام على أربعة وُجوه: فمن الكلام كلامٌ ترجو منفعته، وتخشى [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]عاقبته،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]والفضل في هذا: السلامة منه. ومن الكلام كلام لا ترجو منفعته ولا[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]تخشى عاقبته،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فأقلُّ ما لك في تركه خِفَّة المؤنة على بدنك ولسانك[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]ومن [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الكلام كلام لا ترجو منفعته وتأمن عاقبته، فهذا قد كفي العاقل مؤنته[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]ومن [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الكلام كلام ترجو منفعته وتأمن عاقبته، فهذا الذي يجب عليك نشره[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]خلف بن تميم: فقلتُ لأبي إسحاق: أراهُ قد أسقط ثلاثة أرباع [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الكلام؟[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]نعم[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]عن [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أم حبيب زوج النبي صلى الله عليه وسلم [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قالت[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رسول الله صلى الله عليه وسلم[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]"[/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]كل كلام ابن آدم عليه لا له، إلا أمرٌ[/FONT][FONT=Fanan]بالمعروف، أو نهي عن منكر، أو ذكر الله[/FONT][/COLOR][FONT=Arial][COLOR=#cc0099]".[/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رواه الترمذي[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]محمد بن النضر الحارثي: كان يقال: كثرة الكلام تذهب [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]بالوقار[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]محارب: صحبنا القاسم بن عبد الرحمن، فغلبنا بطول الصمت،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وسخاء النفس، وكثرة[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الصلاة[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وعن [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الأعمش عن إبراهيم قال: كانوا يجلسون فأطولهم سكوتًا أفضلهم في[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أنفسهم[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فضيل بن عياض رحمه الله: ما حجٌّ ولا رباطٌ ولا اجتهاد أشد من حبس [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]اللسان،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]ولو [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أصبحت يُهمُّك لسانُك أصبحتَ في غمٍّ شديد[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رحمه الله: سجن اللسان سجن المؤمن، وليس أحد أشدَّ غمًّا ممن سجن [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]لسانه[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وعن [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]عمر بن عبد العزيز قال: إذا رأيتم الرجل يُطيل الصمت ويهرب من[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الناس،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فاقتربوا منه؛ فإنه يُلَقَّن [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الحكمة[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رجل لعبد الله بن المبارك رحمه الله: ربما أردتُ أن أتكلَّمَ بكلام [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]حسن،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أو[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أُحدِّث بحديث فأسكتُ، أريد أن أُعوِّد نفس [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]السكوت[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]تُؤجَرُ في ذلك وتشرُف به[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]عبد الله بن أبي زكريا: عالجتُ الصمت عشرين سنة،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فلم [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أقدر منه على ما أريد[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وعن [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]مسلم بن زياد قال: كان عبد الله بن أبي زكريا لا يكاد أن يتكلَّم حتى [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]يُسأل،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وكان [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]من أبشِّ الناس وأكثرهم تبسُّمًا[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]خارجة بن مصعب: صحبت ابن عون ثنتي عشرة[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]سنة،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فما[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رأيته تكلّم بكلمة كتبها عليه الكرامُ [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الكاتبون[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال محمد بن واسع لمالك بن دينار: يا أبا يحيى،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]حفظ اللسان أشدُّ على الناس من حفظ الدينار [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]والدرهم[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فالأصل هو الصمت والكف عن [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الكلام إلا بالخير[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial] .[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فعلينا أن نحطاط ونحذر [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وأن ننتبه ونتيقظ في حفظ لساننا[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وألا ندع أنفسنا على [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]هواها، فيقع فيما يلجئه إلى الاعتذار ،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقد كان من وصيته صلى [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الله عليه وسلم لرجل قال له[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]عظني وأوجز قال له صلى [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الله عليه وسلم[/FONT][/COLOR][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]"[/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]إذا قمت في صلاتك فصل صلاة مودع، ولا تكلّم بكلام تعتذر منه [/FONT][FONT=Fanan]غداّ،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]وأجمع الإياس مما في أيدي [/FONT][FONT=Fanan]الناس[/FONT][/COLOR][FONT=Arial][COLOR=#cc0099]".[/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رواه ابن ماجه[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقد كان صحابة رسول [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الله صلى الله عليه وسلم يحذرون من الكلام [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]المباح[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]خشية الوقوع في الكلام [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]المحظور مبالغة منهم في حفظ ألسنتهم،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]واحتياطاً لدينهم، وهذا[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]من ورعهم رضي الله عنهم، لذلك كانوا يقولون[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]"[/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]كنّا نتقي الكلام والانبساط إلى نسائنا على عهد النبي صلى الله[/FONT][FONT=Fanan]عليه وسلم[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]هيبة أن ينـزل فينا شيء فلما توفي النبي صلى الله عليه وسلم [/FONT][FONT=Fanan]تكلمنا وانبسطنا[/FONT][/COLOR][FONT=Arial][COLOR=#cc0099]".[/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رواه [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]البخاري[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]وايضا من أفات اللسان التحدث بكل ما يسمع[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]حيث لايعرف صدق او كذب الكلام المذكور[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]للحديث عن [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أبي هريرة[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]، قال : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial] :[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]" [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan][COLOR=royalblue]كفى بالمرء إثما أن يحدث بكل ما سمع[/COLOR][/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial] " .[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رواه مسلم[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وعن جابر بن عبدالله رضي الله عنهما،[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: [/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][FONT=Arial][COLOR=#cc0099]"[/COLOR][/FONT][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]إن من [/FONT][FONT=Fanan]أحبكم إليَّ وأقربكم مجلساً يوم القيامة أحاسنكم أخلاقاً،[/FONT][FONT=Fanan]وإن أبغضكم إليَّ وأبعدكم مني مجلساً يوم القيامة،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]الثرثارون، والمتشدقون،[/FONT][FONT=Fanan]والمتفيقهون[/FONT][FONT=Arial]". [/FONT][FONT=Fanan]قالوا: يا رسول [/FONT][FONT=Fanan]الله قد علمنا الثرثارون والمتشدقون فما المتفيقهون؟[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]قال: "المتكبرون[/FONT][FONT=Arial]".[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]رواه الترمذي وصححه[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الالباني[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][U][FONT=Fanan][COLOR=royalblue]الثرثار المتشدق[/COLOR][/FONT][/U][FONT=Arial][COLOR=royalblue]:[/COLOR][/FONT][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]كثير الكلام، والثرثرة في الكلام،[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الكثرة والترديد[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]قال أبو هريرة رضي الله عنه[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: [/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]لا خير في فضول [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الكلام[/FONT][/COLOR][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال عمر بن الخطاب رضي الله عنه[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: [/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]من كثر كلامه [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]كثر سقطه[/FONT][/COLOR][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial][COLOR=royalblue].[/COLOR][/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال ابن القاسم: سمعت مالكاً يقول[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: [/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]لا خير في[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]كثرة الكلام،[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]واعتبر ذلك بالنساء والصبيان،[/FONT][/COLOR][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]أعمالهم أبدا يتكلمون ولا[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]يصمتون[/FONT][/COLOR][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال الآخر[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial] : [/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]يموت الفتى من عثرةٍ بلسانه وليس[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]يموتُ المرء من عثرة الرِّجل[/FONT][/COLOR][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فعثرتُهُ من[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فِيهِ ترمي برأسه وعثرتُهُ بالرِّجل تبرا على [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]مهـل[/FONT][/COLOR][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial].[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وعن الحسن رضي الله عنه قال[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: [/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]من كثر قالُهُ كثرت[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]ذنوبه ومن كثر كلامه كثر كذبه [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]ومن ساء خلُقُه عذب [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]نفسه[/FONT][/COLOR][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial][COLOR=royalblue].[/COLOR] [/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]يقول الشافعي[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]:[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]قالوا سكت وقد خوصمت قلت لهم *** إن[/FONT][FONT=Fanan]الجواب لباب الشر مفتاح[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]والصمت عن جاهل أو أحمق شرف *** وفيه[/FONT][FONT=Fanan]أيضا لصون العرض إصلاح[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]أما ترى الأسد تُخشى وهي صامتة *** والكلب[/FONT][FONT=Fanan]يخسى بخوف وهو نباح[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وأخيرا ياعبدالله احفظوا لسانكم ولاتكثروا[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الكلام حتى لو كنتم صادقين وعندكم الخبر اليقين ،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]لاتتسيدوا المجالس بكثرة الحديث ولاتنقلوا[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]كل ماتسمعون فما مدح رجل واثني عليه بكثرة كلامه[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]إنما هي الأفعال وقديما قالوا[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial] " [/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]ان كثرة الكلام تذهب [/FONT][FONT=Fanan]الوقار[/FONT][/COLOR][FONT=Arial][COLOR=#cc0099]."[/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال علي ابن ابي طالب رضي الله عنه[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: "[/FONT][/COLOR][FONT=Fanan][COLOR=royalblue]إذا تم العقل نقص الكلام[/COLOR][/FONT][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]"[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]،[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وقال[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Arial]: "[/FONT][/COLOR][COLOR=royalblue][FONT=Fanan]بكثرة الصمت [/FONT][FONT=Fanan]تكون الهيبة[/FONT][/COLOR][FONT=Arial][COLOR=#cc0099]". [/COLOR][/FONT][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فإذا اكثرتم الكلام فاعلموا انه لاوقار له غالباً[/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]،[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]فما أجمل [/FONT][/COLOR][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]الرزانة والصمت[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER][SIZE=5][COLOR=#cc0099][FONT=Fanan]وصلى اللهم على محمد وعلى ال محمد واصحابة اجمعين[/FONT][/COLOR][/SIZE][/CENTER] [CENTER] [/CENTER] [CENTER][CENTER][CENTER][COLOR=darkorchid][FONT=AGA Sindibad Regular][SIZE=6][FONT=AGA Sindibad Regular][COLOR=#0066cc][URL="http://www.lakii.com/vb/redirector.php?url=http%3A%2F%2Fqomsan1.blogspot.com%2F"][U]مدونة بُستان الرُميثاء[/U][/URL][/COLOR][/FONT][/SIZE][/FONT][/COLOR][/CENTER] [/CENTER] [CENTER][CENTER][URL="http://www.lakii.com/vb/showthread.php?t=733424"][FONT=Simplified Arabic][SIZE=4][COLOR=#000000][U]✿✿الصمــت زيـن والسـكوت سـلامة ✿✿ " بصمتك في تعزيز الاخلاق "[/U][/COLOR][/SIZE][/FONT][/URL] [/CENTER] [CENTER][URL="http://www.lakii.com/vb/showthread.php?t=731148"][FONT=Simplified Arabic][SIZE=4][COLOR=#000000][U]// ** // آهٍ ياغربتي آهٍ يا غربتي // ** //[/U][/COLOR][/SIZE][/FONT][/URL] [/CENTER] [CENTER][URL="http://www.lakii.com/vb/showthread.php?t=726423"][FONT=Simplified Arabic][SIZE=4][COLOR=#000000][U]★ ★ بصمتكِ في تعزيزِ الأخلاق★ ★[/U][/COLOR][/SIZE][/FONT][/URL][/CENTER] [/CENTER] [/CENTER] [SIZE=6][COLOR=darkgreen]الموضوع منقول للأمانة أعجبني كثيرا فآثرت به معهدي الحبيب[/COLOR][/SIZE] [/QUOTE]
الإسم
التحقق
اكتب معهد الماهر
رد
الرئيسية
المنتديات
القسم الثقافي
ركن اللغة العربية
بصمتك في تعزيز الصمت