الرئيسية
المنتديات
المشاركات الجديدة
بحث بالمنتديات
الغرف الصوتية
غرفة ٠٠٠٠
ما الجديد
المشاركات الجديدة
جديد مشاركات الحائط
آخر النشاطات
الأعضاء
الزوار الحاليين
مشاركات الحائط الجديدة
البحث عن مشاركات الملف الشخصي
تسجيل الدخول
تسجيل
ما الجديد
البحث
البحث
بحث بالعناوين فقط
بواسطة:
المشاركات الجديدة
بحث بالمنتديات
قائمة
تسجيل الدخول
تسجيل
تثبيت التطبيق
تثبيت
الرئيسية
المنتديات
قسم العلـــوم الشرعيـــه
ركـن الآداب الشرعيـــه و الرقـائـــق
كيف أرفع همتي ...؟؟
تم تعطيل الجافا سكربت. للحصول على تجربة أفضل، الرجاء تمكين الجافا سكربت في المتصفح الخاص بك قبل المتابعة.
أنت تستخدم أحد المتصفحات القديمة. قد لا يتم عرض هذا الموقع أو المواقع الأخرى بشكل صحيح.
يجب عليك ترقية متصفحك أو استخدام
أحد المتصفحات البديلة
.
الرد على الموضوع
الرسالة
<blockquote data-quote="أم عبادة" data-source="post: 2758" data-attributes="member: 53"><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">[align=center][tabletext="width:70%;"][cell="filter:;"]<span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black">[align=center] </span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">السلام عليكم ورحمة الله وبركاته :</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span><span style="color: red">سألت إحدى طالبات العلم الشيخ د. عبدالسلام الحصين قائلة</span></span></span><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"> :</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">السلام عليكم ورحمة الله وبركاته</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">كنت أعتقد أني صاحبة همة, وجميع من حولي يشهد بهذا </span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">لكن مع مرور الزمن والحوادث اكتشفت اني لست بصاحبة همة!</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">بل أماني وأحلام كاذبة!</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">أو على الأقل ليس عندي عزيمة</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">بل هو حماس يومين ثلاثة أسبوع بالكثير ثم افتر شهر وشهرين!!</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">قلبي يتحرق لحفظ القرآن وطلب العلم, أريد أن اقدم على الله مقدما مشرفا </span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">بأن أكون عالمة عاملة وداعية مخلصة ..</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">لا ينقصني شيء وأثق بالقدرات الهائلة التي أعطاني الله سبحانه وتعالى</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">فكيف أ رفع همتي واقوي عزيمتي؟ أريد خطوات عملية .. </span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">هل هناك أدعية معينة تزيد الهمة؟ وهل هناك كتب تنصحوني بقرائتها؟</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">نعم قرأت كتاب علو الهمة فتحمست فترة ثم عدت للنوم!</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">اجيبوني يحفظكم الله فقد أكون حسنة من حسناتكم وباب خير لا ينقطع بحول الله وقوته... جزاكم الله خيرا</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span><span style="color: red">فأجابها حفظه الله :</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"></span></span><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وعليكم السلام ورحمة الله وبركاته</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">إنه شيء عجيب فعلا أن يمتلك الإنسان قدرات، ويكون لديه إرادة في تحقيق بعض الأمور</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وتصور جيد لأثر طلب العلم على نفسه ومجتمعه ثم يكون هذا حاله</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وإنما تعجبت لأن مثل هذه الحالة تكون فريدة</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">لقد قرأتم كتابًا في علو الهمة</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ومع ذلك ما زلتم تشكون من هبوط حاد في العزيمة</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ولست أدري ما طبيعة الكتاب، ولا هي مواضعيه</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ولكني سأفترض علاجًا أرجو أن يكون نافعًا</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">إن سؤالكم جاء بكيف أرفع همتي</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">والسؤال بكيف معناه ما هي الوسائل والطرق التي اتبعها لترتفع همتي</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وأظن أن السؤال كان من المفترض أن يكون لماذا أرفع همتي؟</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">هكذا بدا أن يكون السؤال، وهكذا ظهر لي من حالكم في ضوء ما كتبتم</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ولهذا سيكون جوابي على هذا السؤال المفترض:</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">فأقول:</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">هناك عدد من الأمور تحكم تصرفات الإنسان، فهو يتحرك بناء عليها</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ولعل أهم شيء في ذلك هو التصور لحقيقة ما نفعله</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">إن الإنسان إنما يتحرك بمقصد ونية، كما قال صلى الله عليه وسلم ((إنما الأعمال بالنيات، وإنما لكل امرئ ما نوى))، وهذا معناه أن الإنسان في فيامه بعمل ما هو يقصد من وراءه شيئًا، وهذا القصد هو الذي يستحثه على العمل</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وإذا لم يتحقق له المقصد فإنه يفتر أو يضعف، أو ينقطع</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">فلو أن شخصًا أحب السمك مثلا فسيسعى للحصول عليه</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ولكن حين يصيبه منه مرض، أو تتغير نظرته إليه، فلن يوجد الدافع الذي يدفعه للبحث عنه</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وحين يتعلق قلب الشخص بمحبة آخر، فإنه يتحرك في البحث عما يقربه منه، ويوصله إليه</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وحين تتغير هذه الإرادة، بسبب تنكر القلب لهذه المحبة تضعف الجوارح عن التحرك فيما كانت تتحرك فيه من قبل</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وعلى هذا فكلما اكتمل تصور الإنسان لحقيقة ما يطلبه، وكانت له فيه إرادة صحيحة، ومحبة صادقة</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">فلا بد أن يتحرك من أجل الحصول عليه، ويبذل ما يستطيع لأجله</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ويمكن التعبير عن هذا بسؤال، وهو: لماذا أتحرك بهذا الاتجاه وأبذل طاقتي فيه؟</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وأمر آخر له علاقة بالمقصد من الفعل، وهو اللذة الحاصلة من الفعل، أو به</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وأعني باللذة الحاصلة من الفعل ما يقع من التلذذ بعد الفعل، وإلم تكن اللذة موجودة حال الفعل</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وأما اللذة بالفعل، فهي أن تكون اللذة مصاحبة للفعل من بدايته إلى نهايته، بحيث يتلذذ بالفعل نفسه، ويتلذذ بنتيجته</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ويتضح هذا بالمثال</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">المسلم له درجتان في تعبده لله </span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">الدرجة الأولى: التعبد لله تعالى مع ملاحظة نعمه وآلائه، وملاحظة فائدة التشريعات التي شرعها، وإدراك ثمرتها في الدنيا قبل الآخرة، على التفصيل، فيعلم ما في الصلاة من فوائد على القلب، والروح، ويحس بأثرها على النفس، ويلمس آثارها على اتساع الصدر وانشراحه، ويستشعر حقيقة وقوفه بين يدي الله تعالى، ويتصور ذلك في قلبه تصورًا يحوله إلى حقيقة، تجعله يقف وهو خاضع خاشع، قد انكشف الحجاب بينه وبين ربه تبارك وتعالى</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">فهنا يحصل له تلذذ بالعبادة نفسها، ولهذا يطيل فيها، ويأنس بها، ويحب تكرار فعلها، وتشتاق نفسه للعود إليها</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وهذا معنى قوله صلى الله عليه وسلم: ((ورجل قلبه معلق بالمساجد))، وقوله صلى الله عليه وسلم: ((وجعلت قرة عيني في الصلاة))، وهذا مقام المشاهدة</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">والدرجة الثانية: التعبد لله تبارك وتعالى مع ملاحظة نعمه وآلائه على الجملة، دون معرفة بتفصيل ما في العبادات والتشريعات من حكم عظيمة، ومقاصد جليلة، وفوائد جمة، على النفس والقلب والبدن</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">لكن يقع في قلبه أن الله حكيم عليم، ومقتضى حكمته وعلمه أنه ما شرع الشرائع إلا لما فيها من المصالح</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">لكنه عاجز عن إدراك مصالحها على التفصيل، ولم يحصل له من التذوق لهذه المصالح ما يعينه على إدراك وجه الحكمة في الفعل</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">فهذا يجاهد نفسه على الفعل، لكن لا يقع له به تلذذ كما يقع للأول</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">إلا أن التلذذ يقع له بعد الفعل، فحين ينتهي من عبادته يحس براحة وطمأنينة؛ لأنه فعل ما ينقذه من النار، ويدخله الجنة، ويقربه من ا لله تبارك وتعالى</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وهذا مقام المراقبة</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وقد يضعف بعض الناس عن هذا المقام فينحط قليلا عنه، فيقع له بسبب ذلك إهمال للواجبات</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ووقوع في المحرمات؛ لقصور في تصوره، أو ضعف في إرادته وهمته</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وعلى هذا فإن معرفة نتيجة الفعل وثمرته تعين على الصبر عليه، ولو لم يقع تلذذ حال فعله</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">فلا بد من ملاحظة القصد من الفعل</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ولا بد من ملاحظة نتيجة الفعل وثمرته، التي قد لا تقع إلا بعد مشوار طويل من التعب والنصب، والقراءة والحفظ، والمذاكرة</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وفي مثل هذه الحالة التي أنت فيها ينبغي لك مراجعة مقاصدك من ازدياد الهمة في بعض الحالات</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ولا بد من ملاحظة درجة التلذذ بالفعل، وهل يقع لك كراهية للفعل أثناء فعله لعدم إدراك ثمرته الآنية؟</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">إن الإنسان حين يقوم بشيء ما، ويحصل له ثناء عليه بسببه يحس بطاقة في داخله تدفعه بقوة للمواصلة في هذا الطريق</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">لكن حين ينقطع الثناء، أو يتحول إلى ذم، أو نقد جارح، فإنه يحصل له ردة فعل قوية، تذهب تلك الطاقة</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">فتضعف عزيمته، ويحس بثقل مواصلة الطريق على نفسه</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">فيقع بين شعورين متضادين</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">الأول: شعور بأهيمة العمل وضرورته، وأنه مثمر في ذاته</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">الثاني: شعور بعدم الراحة بفعله بسبب النقد المصاحب له، أو الذم، أو عدم إدراك ثمرته الآن</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">فإن غلب شعوره الأول أفلح، وحصل له مقصوده</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وإن غلب شعوره الثاني فترت عزيمته، وانقطع عن عمله، وبقي فاترًا، لا يدري ما يصنع</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">سؤال يجب أن تطرحيه وبقوة:</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">لماذا أطلب العلم؟</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وعندما يكون الجواب صادقًا مطابقًا للواقع سيكون للجوارح استجابة بقدر صدق الجواب وواقعيته</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وسؤال آخر لا يقل أهمية عن الأول:</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ماذا استفدت من تعلم العلم الشرعي؟</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وأظن أنك أدرى شخص بالفائدة التي جنيتها</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">أنا أعلم أن الفائدة قد لا تكون حسية، فلا جاه، ولا منصب، ولا وظيفة، ولا زوج، ولا ولد</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">إن العلم الشرعي ليس شرطًا أن ينتج شيئًا من ذلك</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ولكنه قد يقع به شيء من ذلك، بل وأشياء من أمور الدنيا كثيرة</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">إلا أن هذا ليس بلازم له</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ولكن مما هو مؤكد أن طلب العلم الشرعي يقع به ثمرات عظيمة على النفس والمجتمع، وثمرات عظيمة يوم القيامة</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وعندما يكون الجواب صادقًا أيضًا فإنه ينبني عليه علو الهمة وفتورها وضعفها</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وسؤال ثالث أيضًا، وهو:</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">ما هي أهدافي في الحياة؟</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">مما يؤسف له أننا نضعف عن مواجهة مثل هذا السؤال، ونظهر شيئًا، ونحن نبطن غيره</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">إن الذي يرسم أهدافه بصدق، ويكون صريحًا في تحديدها لا بد أن يسعى في تحقيقها</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">فهذه ميزة الإنسان أنه متحرك حساس بالإرادة </span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">فله هدف، يتصوره ويسعى له</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">والذي يعيش بلا هدف تتحول حياته إلى جحيم لا يطاق وكل يوم يمضي عليه كأنه سنة كاملة</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">لأنه لا يدري ما يصنع فيه، ولا ما سيأتي بعده</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">والأيام كلها في عينه سواء</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">والجواب عن هذا السؤال بصدق ينبني عليه معرفة ما هي الأشياء التي تشغل تفكيري فتحول بيني وبين طلب العلم؟</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">هذا ما تيسر لي قوله</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">وأرجو أن ينفع الله به، وأن يكون فيه شفاء لضعف الهمة</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f">...</span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black"><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-size: 12px">< </span></span><span style="font-size: 12px"><span style="color: red">منقول للفائدة</span><span style="color: #2f4f4f"> ></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p><p><span style="font-size: 22px"><span style="font-family: 'traditional arabic'"><span style="color: #2f4f4f"><span style="font-family: 'simplified arabic'"><span style="font-size: 15px"><span style="color: black">[/align]</span></span></span>[/cell][/tabletext][/align]</span></span></span></p></blockquote><p></p>
[QUOTE="أم عبادة, post: 2758, member: 53"] [size=6][font=traditional arabic][color=#2f4f4f][align=center][tabletext="width:70%;"][cell="filter:;"][font=simplified arabic][size=4][color=black][align=center] [size=6][font=traditional arabic][color=#2f4f4f]السلام عليكم ورحمة الله وبركاته : [/color][color=red]سألت إحدى طالبات العلم الشيخ د. عبدالسلام الحصين قائلة[/color][/font][/size][size=6][font=traditional arabic][color=#2f4f4f] : السلام عليكم ورحمة الله وبركاته كنت أعتقد أني صاحبة همة, وجميع من حولي يشهد بهذا لكن مع مرور الزمن والحوادث اكتشفت اني لست بصاحبة همة! بل أماني وأحلام كاذبة! أو على الأقل ليس عندي عزيمة بل هو حماس يومين ثلاثة أسبوع بالكثير ثم افتر شهر وشهرين!! قلبي يتحرق لحفظ القرآن وطلب العلم, أريد أن اقدم على الله مقدما مشرفا بأن أكون عالمة عاملة وداعية مخلصة .. لا ينقصني شيء وأثق بالقدرات الهائلة التي أعطاني الله سبحانه وتعالى فكيف أ رفع همتي واقوي عزيمتي؟ أريد خطوات عملية .. هل هناك أدعية معينة تزيد الهمة؟ وهل هناك كتب تنصحوني بقرائتها؟ نعم قرأت كتاب علو الهمة فتحمست فترة ثم عدت للنوم! اجيبوني يحفظكم الله فقد أكون حسنة من حسناتكم وباب خير لا ينقطع بحول الله وقوته... جزاكم الله خيرا [/color][color=red]فأجابها حفظه الله :[/color] [/font][/size][size=6][font=traditional arabic][color=#2f4f4f]وعليكم السلام ورحمة الله وبركاته إنه شيء عجيب فعلا أن يمتلك الإنسان قدرات، ويكون لديه إرادة في تحقيق بعض الأمور وتصور جيد لأثر طلب العلم على نفسه ومجتمعه ثم يكون هذا حاله وإنما تعجبت لأن مثل هذه الحالة تكون فريدة لقد قرأتم كتابًا في علو الهمة ومع ذلك ما زلتم تشكون من هبوط حاد في العزيمة ولست أدري ما طبيعة الكتاب، ولا هي مواضعيه ولكني سأفترض علاجًا أرجو أن يكون نافعًا إن سؤالكم جاء بكيف أرفع همتي والسؤال بكيف معناه ما هي الوسائل والطرق التي اتبعها لترتفع همتي وأظن أن السؤال كان من المفترض أن يكون لماذا أرفع همتي؟ هكذا بدا أن يكون السؤال، وهكذا ظهر لي من حالكم في ضوء ما كتبتم ولهذا سيكون جوابي على هذا السؤال المفترض: فأقول: هناك عدد من الأمور تحكم تصرفات الإنسان، فهو يتحرك بناء عليها ولعل أهم شيء في ذلك هو التصور لحقيقة ما نفعله إن الإنسان إنما يتحرك بمقصد ونية، كما قال صلى الله عليه وسلم ((إنما الأعمال بالنيات، وإنما لكل امرئ ما نوى))، وهذا معناه أن الإنسان في فيامه بعمل ما هو يقصد من وراءه شيئًا، وهذا القصد هو الذي يستحثه على العمل وإذا لم يتحقق له المقصد فإنه يفتر أو يضعف، أو ينقطع فلو أن شخصًا أحب السمك مثلا فسيسعى للحصول عليه ولكن حين يصيبه منه مرض، أو تتغير نظرته إليه، فلن يوجد الدافع الذي يدفعه للبحث عنه وحين يتعلق قلب الشخص بمحبة آخر، فإنه يتحرك في البحث عما يقربه منه، ويوصله إليه وحين تتغير هذه الإرادة، بسبب تنكر القلب لهذه المحبة تضعف الجوارح عن التحرك فيما كانت تتحرك فيه من قبل وعلى هذا فكلما اكتمل تصور الإنسان لحقيقة ما يطلبه، وكانت له فيه إرادة صحيحة، ومحبة صادقة فلا بد أن يتحرك من أجل الحصول عليه، ويبذل ما يستطيع لأجله ويمكن التعبير عن هذا بسؤال، وهو: لماذا أتحرك بهذا الاتجاه وأبذل طاقتي فيه؟ وأمر آخر له علاقة بالمقصد من الفعل، وهو اللذة الحاصلة من الفعل، أو به وأعني باللذة الحاصلة من الفعل ما يقع من التلذذ بعد الفعل، وإلم تكن اللذة موجودة حال الفعل وأما اللذة بالفعل، فهي أن تكون اللذة مصاحبة للفعل من بدايته إلى نهايته، بحيث يتلذذ بالفعل نفسه، ويتلذذ بنتيجته ويتضح هذا بالمثال المسلم له درجتان في تعبده لله الدرجة الأولى: التعبد لله تعالى مع ملاحظة نعمه وآلائه، وملاحظة فائدة التشريعات التي شرعها، وإدراك ثمرتها في الدنيا قبل الآخرة، على التفصيل، فيعلم ما في الصلاة من فوائد على القلب، والروح، ويحس بأثرها على النفس، ويلمس آثارها على اتساع الصدر وانشراحه، ويستشعر حقيقة وقوفه بين يدي الله تعالى، ويتصور ذلك في قلبه تصورًا يحوله إلى حقيقة، تجعله يقف وهو خاضع خاشع، قد انكشف الحجاب بينه وبين ربه تبارك وتعالى فهنا يحصل له تلذذ بالعبادة نفسها، ولهذا يطيل فيها، ويأنس بها، ويحب تكرار فعلها، وتشتاق نفسه للعود إليها وهذا معنى قوله صلى الله عليه وسلم: ((ورجل قلبه معلق بالمساجد))، وقوله صلى الله عليه وسلم: ((وجعلت قرة عيني في الصلاة))، وهذا مقام المشاهدة والدرجة الثانية: التعبد لله تبارك وتعالى مع ملاحظة نعمه وآلائه على الجملة، دون معرفة بتفصيل ما في العبادات والتشريعات من حكم عظيمة، ومقاصد جليلة، وفوائد جمة، على النفس والقلب والبدن لكن يقع في قلبه أن الله حكيم عليم، ومقتضى حكمته وعلمه أنه ما شرع الشرائع إلا لما فيها من المصالح لكنه عاجز عن إدراك مصالحها على التفصيل، ولم يحصل له من التذوق لهذه المصالح ما يعينه على إدراك وجه الحكمة في الفعل فهذا يجاهد نفسه على الفعل، لكن لا يقع له به تلذذ كما يقع للأول إلا أن التلذذ يقع له بعد الفعل، فحين ينتهي من عبادته يحس براحة وطمأنينة؛ لأنه فعل ما ينقذه من النار، ويدخله الجنة، ويقربه من ا لله تبارك وتعالى وهذا مقام المراقبة وقد يضعف بعض الناس عن هذا المقام فينحط قليلا عنه، فيقع له بسبب ذلك إهمال للواجبات ووقوع في المحرمات؛ لقصور في تصوره، أو ضعف في إرادته وهمته وعلى هذا فإن معرفة نتيجة الفعل وثمرته تعين على الصبر عليه، ولو لم يقع تلذذ حال فعله فلا بد من ملاحظة القصد من الفعل ولا بد من ملاحظة نتيجة الفعل وثمرته، التي قد لا تقع إلا بعد مشوار طويل من التعب والنصب، والقراءة والحفظ، والمذاكرة وفي مثل هذه الحالة التي أنت فيها ينبغي لك مراجعة مقاصدك من ازدياد الهمة في بعض الحالات ولا بد من ملاحظة درجة التلذذ بالفعل، وهل يقع لك كراهية للفعل أثناء فعله لعدم إدراك ثمرته الآنية؟ إن الإنسان حين يقوم بشيء ما، ويحصل له ثناء عليه بسببه يحس بطاقة في داخله تدفعه بقوة للمواصلة في هذا الطريق لكن حين ينقطع الثناء، أو يتحول إلى ذم، أو نقد جارح، فإنه يحصل له ردة فعل قوية، تذهب تلك الطاقة فتضعف عزيمته، ويحس بثقل مواصلة الطريق على نفسه فيقع بين شعورين متضادين الأول: شعور بأهيمة العمل وضرورته، وأنه مثمر في ذاته الثاني: شعور بعدم الراحة بفعله بسبب النقد المصاحب له، أو الذم، أو عدم إدراك ثمرته الآن فإن غلب شعوره الأول أفلح، وحصل له مقصوده وإن غلب شعوره الثاني فترت عزيمته، وانقطع عن عمله، وبقي فاترًا، لا يدري ما يصنع سؤال يجب أن تطرحيه وبقوة: لماذا أطلب العلم؟ وعندما يكون الجواب صادقًا مطابقًا للواقع سيكون للجوارح استجابة بقدر صدق الجواب وواقعيته وسؤال آخر لا يقل أهمية عن الأول: ماذا استفدت من تعلم العلم الشرعي؟ وأظن أنك أدرى شخص بالفائدة التي جنيتها أنا أعلم أن الفائدة قد لا تكون حسية، فلا جاه، ولا منصب، ولا وظيفة، ولا زوج، ولا ولد إن العلم الشرعي ليس شرطًا أن ينتج شيئًا من ذلك ولكنه قد يقع به شيء من ذلك، بل وأشياء من أمور الدنيا كثيرة إلا أن هذا ليس بلازم له ولكن مما هو مؤكد أن طلب العلم الشرعي يقع به ثمرات عظيمة على النفس والمجتمع، وثمرات عظيمة يوم القيامة وعندما يكون الجواب صادقًا أيضًا فإنه ينبني عليه علو الهمة وفتورها وضعفها وسؤال ثالث أيضًا، وهو: ما هي أهدافي في الحياة؟ مما يؤسف له أننا نضعف عن مواجهة مثل هذا السؤال، ونظهر شيئًا، ونحن نبطن غيره إن الذي يرسم أهدافه بصدق، ويكون صريحًا في تحديدها لا بد أن يسعى في تحقيقها فهذه ميزة الإنسان أنه متحرك حساس بالإرادة فله هدف، يتصوره ويسعى له والذي يعيش بلا هدف تتحول حياته إلى جحيم لا يطاق وكل يوم يمضي عليه كأنه سنة كاملة لأنه لا يدري ما يصنع فيه، ولا ما سيأتي بعده والأيام كلها في عينه سواء والجواب عن هذا السؤال بصدق ينبني عليه معرفة ما هي الأشياء التي تشغل تفكيري فتحول بيني وبين طلب العلم؟ هذا ما تيسر لي قوله وأرجو أن ينفع الله به، وأن يكون فيه شفاء لضعف الهمة ... [size=3]< [/size][/color][size=3][color=red]منقول للفائدة[/color][color=#2f4f4f] >[/color][/size][/font][/size] [/align][/color][/size][/font][/cell][/tabletext][/align][/color][/font][/size] [/QUOTE]
الإسم
التحقق
اكتب معهد الماهر
رد
الرئيسية
المنتديات
قسم العلـــوم الشرعيـــه
ركـن الآداب الشرعيـــه و الرقـائـــق
كيف أرفع همتي ...؟؟